Fed’in Faiz Artırması Borsayı Nasıl Etkiler

Bugünkü makalemizde sizlere Fed’in Faiz Artırması Borsayı Nasıl Etkiler?  ile alakalı ayrıntılı Yatırımlarımız yazısını paylaştık. Bugün Yazımızda ayrıca Fed’in Faiz Artırması Borsayı Nasıl Etkiler?  ile ilgili yanıtları da bulabilirsiniz.

Sermayenin artı değer üreterek büyümesi için çeşitli araçlarla çalıştırılması şeklinde tarif edilen yatırım kavramının, finansal ve üretim yatırımları gibi türleri ve onlarca farklı araçları mevcuttur. Bu yatırım araçlarından birçoğunun da kendi borsası vardır.

Federal Reserve System Fed of USA chairman press conference concept. Tribune with symbol and flag of Fedreal Reserve. 3d illustration

Borsa tanımını, alım satıma konu olabilecek her türlü mal için alıcı ve satıcının bir araya geldiği kurumsal piyasa şeklinde yapabiliriz. Borsa denilince, ülkemizde akla ilk olarak hisse senedi borsaları gelir. Dünyada en çok yatırımcı kitlesine sahip borsalar ise, hisse senetleri ve emtia borsalarıdır. Ancak biz yazımızda hisse senedi piyasası üzerinde duracağız.

Borsada hisse senetlerine yatırım yapmayı düşünen yatırımcıların piyasa etkenlerini iyi bilmesi ve verileri iyi okuması, doğru zamanda doğru hamlenin yapılabilmesi açısından çok önemlidir. Hisse senedini aldığınız şirketin faaliyetleri ve ekonomik verilerinin yanında, borsayı genel ölçekte etkileyen etmenler de vardır. Bunlardan  birkaçını küresel ve ülke bazlı ekonomik ve siyasi olaylar, jeopolitik riskler şeklinde sıralayabiliriz.

Son dönemde yaşadığımız Coronavirus salgınının ve Rusya-Ukrayna Savaşı’nın küresel olarak piyasalar üzerinde doğrudan etkileri olmuştur. Yine küresel ve ülke bazlı makro ekonomik verilere karşı hisse senedi piyasalarının hassasiyeti çok yüksektir. Dolayısıyla enflasyon, işsizlik, istihdam, faiz oranlarına dair ekonomik veriler, hisse senedi piyasalarını pozitif ya da negatif yönde etkileyebilir. Küresel ölçekte etki yapan en önemli ekonomik verilerden birisi de ABD Merkez Bankası (FED)’nın faiz kararıdır. Federal Rezerv Sistemi olarak bilinen FED’in en önemli görevlerinden birisi de faiz oranları gibi politik araçları kullanarak ABD para politikasına yön vermektir. Bu nedenle FED’in faiz kararları hem ABD’de hem de tüm dünyada merakla beklenen ekonomik verilerdendir.

FED bünyesindeki Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC), yılda sekiz kez faiz oranları ile ilgili toplanır ve ekonomik göstergelere göre artırım ya da indirim yapabileceği gibi, faiz oranlarını sabit de bırakabilir.

FED Faizleri Neden Arttırır?

FED’in faiz artırım kararları hem ABD ekonomisi için hem de ABD’nin küresel etkisi dolayısıyla tüm dünya ekonomileri için önemlidir. Faiz artırımındaki temel amaç fiyatları kontrol altında tutarak enflasyonu frenlemek ve üretimde meydana gelebilecek yavaşlamanın önüne geçmektir. 

Fiyatlardaki yükseliş enflasyonu tetikler ve önlem alınmaz ise, resesyon başta olmak üzere birçok ekonomik problemi beraberinde getirir. Faiz artırım silahı ile bu risklere karşı mücadele eden FED’in burada dengeyi koruması gerekir. Aksi halde sert faiz artırımı hamleleri ile FED, ekonomide durağanlığa sebep olabilir. Hassas bir dengeyi korumak zorunda olan FED’in faiz artırım kararlarının küresel ve yerel bazda emtia ve hisse senedi borsaları üzerinde de doğrudan etkileri vardır.

FED Faiz Artırımı Borsaları Nasıl Etkiler?

FED’in faiz artırım kararları hem hisse senedi borsalarını hem de emtia borsalarını doğrudan ve olumsuz yönde etkiler. Çünkü faiz artırım kararı ile birlikte, tüm dünyada rezerv para olarak kullanılan doların değer kazanmasına sebep olur ve güçlü dolar diğer alanlardaki sermayeyi kendine doğru çeker.

Dünya genelinde ekonomik büyümeyi desteklemek için faiz oranını bir araç olarak kullanan FED, tabiri caizse faiz kararları ile tüm dünyaya ekonomik bir ayar vermektedir.

Bu noktada hisse senedi yatırımcıları, faiz kararlarının borsada oluşturabileceği dalgalanmaya karşı duyarlı olmaları gerekmektedir. FED’in faiz oranlarını arttırması şirketlerin büyüme ve kar beklentilerini düşürdüğü için  bu durumdan yatırımcılar da doğrudan etkilenir. Şirkete ait hisse senetleri, değer kaybederek faiz artırımına tepki verir. Çok sayıda şirketin aynı tepkiyi vermesi sonucunda da tüm piyasa aşağı yönlü bir harekete başlar. Daha kısa bir anlatımla; faiz oranlarının arttırılması hisse senedi yatırımcılarının kar beklentilerini düşürür ve bu da talepte ve devamında fiyatta düşmeye sebep olur.

Faiz kararları sonrasında hisse senedi yatırımcıları hızla satışa yönelebileceği gibi, finansal çalkantı dönemlerinde faiz artırımının, yatırımcılar tarafından ekonomik toparlanma işareti olarak algılanıp arzı arttırıcı etkisi de olabilir. Bu da hisse senedi fiyatlarının artmasına, borsa endeksinin yükselmesine neden olabilir. Faiz artırımı, yatırımcıların bulunduğu sektöre göre de farklı tepkiler vermesine neden olabilir. 

Faiz oranlarının artması bankalar, sigorta şirketleri gibi bazı sektörlerin karlılık oranlarını artırdığı için faiz oranları yükseldikçe, bu sektörde faaliyet gösteren şirketlere ait hisse senetleri piyasa genelinin tersine hareket edebilir. 

Yine teknoloji sektörü de faiz artırımından etkilenmeyen veya olumlu yönde etkilenen sektörlerden bir tanesidir. 

Belirsizlik dönemlerinde kendini ispatlamış teknoloji şirketlerinin cazibesi artmakta ve yatırımcıyı kendine çekmektedir. Bunun yanında bazı sektörler de faiz artırımından olumsuz yönde etkilenir. Örnek vermek gerekirse, otomotiv ve gayrimenkul sektörü yüksek faiz oranlarından doğrudan etkilenir. Bu sektörün reel tarafında yatırımcının borçlanma maliyetleri yükseltmekte ve üretim maliyetlerini artırması sebebiyle sektörün büyüme hızı yavaşlamaktadır. Bu durumun bir sonucu olarak da sektöre ait hisse senedi piyasası da durumdan negatif yönlü etkilenmektedir. Bu sektörleri FED’in faiz artırımından negatif yönlü etkilenen sektörlerin başında sayabiliriz. 

Faiz artışı dönemlerinde yatırımcı davranışları nasıldır?

Yatırımcılar her zaman mevcut kaynakları ile yatırım yapmaz. Çoğu zaman ileriye dönük borçlanarak yatırım yaparlar. Faizin düşük olması yatırımcıyı borçlanarak yatırım yapmaya teşvik ederken, faizlerde artış yapılması yatırımcıyı borçlanma konusunda tedirgin eder. Yatırımcı açısından borçlanma riskli hale geldiğinden, daha az risk sebebiyle rezerv para dolara geçiş yaparak risksiz faiz yatırımına yönelir.

FED’in faizleri artırması şirketlerin iş yapma maliyetlerini de artırır. Aynı zamanda uzun süren yüksek faiz oranları ekonomik durağanlığı da beraberinde getirir. Hem şirket bazında hem de ülke ekonomileri bazında büyüme oranlarını düşürür.

Hisse senetleri borsasında yatırımcı iseniz FED’in faiz artırımlarına karşı duyarlı olmanız ve yatırımcısı olduğunuz sektörün faiz oranlarının değişiminden nasıl etkileneceğini iyi analiz etmeniz gerekir. Yukarıda da açıklamaya çalıştığımız gibi yatırımcısı olduğunuz şirket, piyasa ekonomisi gereği şirketin pozisyonuna göre onlarca değişkenden farklı oranlarda etkilenebilir. Profesyonel bir yatırım danışmanlığı hizmeti almıyorsanız yatırımlarınızı büyütmek için dikkatli olmalısınız. Faiz kararlarından olumsuz etkilenmemek için siz de faiz kararları açıklanmadan konumunuzu ve stratejinizi iyi belirlemelisiniz. 

Fed’in faiz kararları ne zaman açıklanacak?

FOMC’nin her yıl planlanmış sekiz toplantısı vardır. İki gün sürer ve genellikle çarşamba günü sona erer. İşte 2023 FOMC toplantı programı:

FED Şubat ayı toplantı tarihi: 31 Ocak – 1 Şubat

FED Mart ayı toplantı tarihi: 21 – 22 Mart

FED Mayıs ayı toplantı tarihi: 2 – 3 Mayıs

FED Haziran ayı toplantı tarihi: 13 – 14 Haziran

FED Temmuz ayı toplantı tarihi: 25 – 26 Temmuz

FED Eylül ayı toplantı tarihi: 19 – 20 Eylül

FED Ekim ayı toplantı tarihi: 31 Ekim – 1 Kasım

FED Aralık ayı toplantı tarihi: 12 – 13 Aralık

İşte 2023 yılı için FED’in faiz kararını açıklayacağı tarihlerden birkaçı: 15 Mart, 3 Mayıs, 14 Haziran, 26 Temmuz. Unutmamak gerekir ki sadece risk alarak değil, doğru zamanda doğru hamleler yaparak yatırımlarınızdan kar elde edebilirisniz.